1

Geef varkens materiaal waarin ze kunnen wroeten

Een varken onderzoekt de bodem met zijn snuit en gebruikt zijn bek om materiaal te pakken en te veranderen. Lang stro laat zich verplaatsen, uit elkaar trekken en opnieuw onderzoeken. Stro op een droge, dichte vloer of in een toegankelijke wroetbak blijft bereikbaar. Bekijk na een drukke ochtend hoeveel er nog schoon is en of een tweede varken er ook bij kan. Een losse kunststof bal voegt beweging toe. Houd daarnaast voldoende blijvend beschikbaar materiaal waarmee de varkens werkelijk kunnen wroeten, kauwen en onderzoeken. De NVWA beschrijft die verschillende functies en het belang van bereikbaarheid voor de groep.

2

Richt in de kippenren een droge en een actieve hoek in

Een hen zakt graag met haar borst en vleugels in los, droog materiaal om een stofbad te nemen. Kies daarvoor een rustige plek en controleer na een bui of ook de onderste laag los blijft. Laat elders ruimte om te scharrelen en te pikken. Een voerrol krijgt pas betekenis wanneer er bij bewegen ook echt voer uit valt. Test hem met het voer dat je al gebruikt. Hang een schommel eerst laag, houd de afsprong vrij en geef de kippen daarnaast vaste zitstokken. Zo kan een hen zelf een activiteit of een rustplek kiezen.

3

Maak een schuurplek bereikbaar van meerdere kanten

Een rund zet bij het schuren aanzienlijk meer kracht dan je bij een lege borstel merkt. Kijk daarom naar draagmuur, bevestiging, hoogte en de ruimte voor een stap opzij. Bij een pendelborstel telt ook de ruimte waar het apparaat naartoe zwaait. Geiten en schapen verschillen in schofthoogte, hoornvorm en vacht. Kijk van dichtbij of er aan de achterkant, langs een paal of bij de volgende afscheiding klemplekken ontstaan. Inspecteer een nieuwe schuurplek ook wanneer de groep er tegelijk langsloopt. Een rustige hoek kan met meerdere dieren onverwacht een nauwe doorgang worden.

4

Verdeel ruwvoer over meer dan één plek

Met twee wandruiven op voldoende afstand van elkaar krijgen schapen of geiten meer keuze om ergens te eten. Let op de vrije ruimte tussen de spijlen en op de vorm van de hoorns. Het kleinste dier in de groep kan ergens in terechtkomen waar een volwassen dier alleen met de snuit bij kan. Bij ezels kun je een deel van het vertrouwde ruwvoer op een andere plek of in een passende voerbal geven. Reken de inhoud mee in het bestaande rantsoen en houd gewoon bereikbaar ruwvoer beschikbaar. Observeer of de ezel daadwerkelijk bij de vulling komt.

5

Bouw bij open water ook de uitweg

Eenden en ganzen gebruiken open water om hun kop en lichaam te wassen. Een vijverbak levert alleen de kuip. Bepaal waar een volwassen vogel van de kant het water in kan en gemakkelijk weer aan land komt. Houd rekening met gladde voeten, waterstand en soortgenoten die tegelijk de uitweg willen gebruiken. De RSPCA adviseert voor jonge eenden en ganzen ondiep water dat bij hun ontwikkeling past. Houd jonge dieren weg van diep zwemwater. Plaats het afzonderlijke drinkwater zo dat het schoon blijft en maak het bad bereikbaar voor legen, spoelen en bijvullen.

6

Kijk na een week opnieuw naar het gebruik

Een nieuw voorwerp kan op de eerste dag alle aandacht trekken. Kijk later opnieuw, liefst op verschillende tijdstippen. Ligt de hooibal vast in dezelfde hoek? Worden losse briketten door één kip bewaakt? Zit er zoveel wol in de borstel dat de onderlaag niet meer te zien is? Vaak helpt een andere plaats, een tweede voerplek of eenvoudig schoonmaken. Vervang versleten delen en ruim voorwerpen op die dieren niet meer veilig kunnen gebruiken. Ruimte om te bewegen, contact met soortgenoten en toegang tot voer en water blijven onderdeel van de inrichting.

Van aandachtspunt naar product

Vergelijk 17 producten op hun kenmerken, bekijk de afwegingen en ga naar de aanbieder van de uitvoering die je zoekt.

Bekijk verrijking op het erf

Bekijk de uitvoeringen

Veelgestelde vragen

Is een kunststof speelbal genoeg voor mijn varkens?

Een bal kan interessant zijn om te duwen, maar varkens hebben ook voldoende geschikt materiaal nodig dat ze blijvend kunnen onderzoeken en veranderen. Geef bereikbaar wroetmateriaal, kijk of het schoon blijft en controleer of de dieren er tegelijk bij kunnen.

Hoe kies ik de hoogte van een schuurborstel?

Kijk waar de dieren langs willen wrijven en houd rekening met de instructies voor het gekozen model. Bekijk de kleinste en grootste gebruiker vanaf de zijkant. Rond een bewegende borstel moet genoeg ruimte blijven om weg te stappen.

Kan ik voor geiten zomaar een hooiruif met ruime spijlen gebruiken?

Meet eerst de kop en eventuele hoorns van de dieren die erbij kunnen, ook van jonge dieren. Kies een andere constructie als een kop tussen de spijlen kan komen en de hoorns de weg terug kunnen blokkeren.

Welke vulling gebruik ik voor een kippenspeeltje?

Stem de vulling af op de openingen. Een voerrol werkt met passend droog kippenvoer, een open groentebal met een bescheiden portie geschikt bladgroen. Houd de normale voerplek bereikbaar en haal natte of bedorven resten na gebruik weg.

Kan een vijverbak direct in de eendenren?

Plan vóór plaatsing de stabiele bedding van de kuip, grip bij de instap en een goed bereikbare uitgang. Controleer waar water bij schoonmaken naartoe loopt. Een diepe kuip is ongeschikt als vrij toegankelijk water voor jonge kuikens.

Moet een speelbal voor een ezel voer bevatten?

Een ezel die graag voorwerpen onderzoekt kan ook een geurloze paardenbal zonder vulling gebruiken, mits vorm en maat passen. Kijk bij het eerste gebruik of het dier veilig speelt en behoud toegang tot zijn soortgenoot en vertrouwde voerplekken.

Bronnen en verantwoording

Deze gids gebruikt productdocumentatie en de eigenschappen van de geselecteerde modellen. De selectie is niet gebaseerd op een eigen praktijktest. Raadpleeg bij specifieke vragen over gezondheid of dierwelzijn een passende deskundige.